Ba nước thường được nhắc chung khi nói về vùng này, nhưng ở một số lớp chúng khác nhau nhiều hơn hầu hết vùng nào khác — đặc biệt ở lớp ngôn ngữ.
Điểm khác lớn nhất: ngôn ngữ hành chính và công việc
Ở Singapore, tiếng Anh là ngôn ngữ hành chính và ngôn ngữ làm việc chính. Điều đó loại bỏ rào cản lớn nhất của việc chuyển tới một nước châu Á.
Ở Nhật và Hàn, ngôn ngữ bản địa là điều kiện cho phần lớn công việc và cho toàn bộ đời sống hằng ngày.
Cả hai đều có hệ thống chữ viết đòi thời gian đầu tư đáng kể — nhiều hơn so với việc học một ngôn ngữ dùng chữ cái La-tinh.
Hệ quả: hai lộ trình rất khác nhau — một nơi có thể bắt đầu ngay, hai nơi kia cần một giai đoạn chuẩn bị dài trước khi có nhiều lựa chọn.
Điểm khác thứ hai: thành phần xã hội
Singapore là một xã hội đa sắc tộc từ nền tảng, với nhiều cộng đồng cùng tồn tại và một tỉ lệ dân số sinh ra ở nước ngoài rất cao.
Nhật và Hàn có mức đồng nhất cao hơn nhiều, và việc tiếp nhận người nước ngoài ở quy mô lớn là hiện tượng còn mới.
Điều đó ảnh hưởng trực tiếp tới trải nghiệm hằng ngày của người nước ngoài: ở nơi thứ nhất, là người nước ngoài là chuyện bình thường; ở hai nơi kia, nó đáng chú ý hơn.
Nhưng cả ba đều đang thay đổi, và tốc độ thay đổi ở hai nước sau là đáng kể do áp lực về cơ cấu dân số.
Điểm khác thứ ba: quy mô và không gian
Singapore là một thành phố quốc gia — nhỏ, mật độ rất cao, và mọi thứ trong khoảng cách ngắn.
Nhật và Hàn có cả đô thị mật độ cực cao lẫn vùng nông thôn rộng, với sự tương phản lớn giữa hai kiểu.
Điều đó có nghĩa là ở hai nước sau, việc chọn thành phố hay vùng tạo ra hai kiểu đời sống rất khác nhau — trong khi ở nước thứ nhất thì lựa chọn ấy không tồn tại.
Và diện tích nhà ở khác nhau đáng kể giữa ba nơi cũng như giữa đô thị và vùng ngoài.
Điểm khác thứ tư: khí hậu
Singapore nhiệt đới quanh năm — không có mùa, nóng ẩm ổn định, gần như giống hệt miền Nam Việt Nam.
Nhật và Hàn có bốn mùa rõ, với mùa đông lạnh và tuyết ở nhiều nơi, và mùa hè nóng ẩm.
Với người không muốn thay đổi khí hậu, đó là một khác biệt quyết định.
Với người muốn trải nghiệm bốn mùa mà không phải đi xa, thì ngược lại.
Điểm khác thứ năm: cơ cấu dân số và điều nó tạo ra
Một khác biệt ít được nhắc nhưng có ảnh hưởng dài hạn lớn: tốc độ già hoá dân số ở ba nơi không giống nhau.
Ở những nước mà cơ cấu dân số đang thay đổi nhanh, nhu cầu lao động từ bên ngoài tăng — và điều đó dần dẫn tới việc nới các điều kiện vốn rất chặt.
Hệ quả với người đang cân nhắc: bức tranh về triển vọng lâu dài ở vùng này không đứng yên, và nó đang chuyển theo hướng mở hơn ở một số nơi.
Nhưng tốc độ và hình thức thay đổi khác nhau giữa ba nước, và cũng khác nhau theo từng ngành nghề.
Nên đây là lĩnh vực mà thông tin cũ mất giá trị nhanh nhất — những gì đúng cách đây vài năm có thể đã khác, theo cả hai chiều. Nguồn duy nhất đáng tin là cơ quan có thẩm quyền của chính nước ấy, ở thời điểm bạn tra.
Điểm chung thật sự
Dù khác nhau nhiều, ba nơi vẫn chia sẻ một số đặc điểm khiến việc gộp chúng thành một vùng có lý.
Khoảng cách gần tới Việt Nam và múi giờ gần như trùng — lớp mạnh nhất của vùng, đúng với cả ba.
Hạ tầng đô thị và giao thông công cộng ở mức rất cao, khiến việc không có xe hơi là chuyện bình thường.
Mức độ an toàn công cộng cao — một yếu tố mà nhiều gia đình đánh giá rất cao và ít khi được đưa vào so sánh.
Và văn hoá làm việc đòi hỏi cao, dù mức độ và hình thức khác nhau giữa ba nơi.
Cách chọn giữa ba nơi
Nếu ngôn ngữ là ràng buộc lớn nhất, lựa chọn gần như tự hiện ra.
Nếu khí hậu là ràng buộc lớn nhất, nó cũng vậy nhưng theo hướng ngược lại tuỳ sở thích.
Và nếu ngành nghề là yếu tố quyết định, hãy tra thị trường lao động của chính ngành ấy ở từng nơi — cơ cấu kinh tế ba nước khác nhau rõ rệt.
Ba câu hỏi ấy thường đã đủ để thu hẹp xuống một lựa chọn, điều hiếm khi xảy ra với các vùng khác.
Mọi thông tin về điều kiện cư trú, thị trường lao động và chi phí ở từng nước thay đổi theo thời gian — hãy tra tại nguồn chính thức của chính nước bạn quan tâm.
Khác biệt lớn nhất giữa ba nước là gì?
Ngôn ngữ — Singapore dùng tiếng Anh làm ngôn ngữ hành chính và công việc, còn Nhật và Hàn đòi ngôn ngữ bản địa cho phần lớn việc.
Thành phần xã hội khác nhau thế nào?
Singapore là xã hội đa sắc tộc từ nền tảng; Nhật và Hàn có mức đồng nhất cao hơn nhiều, dù cả hai đang thay đổi.
Ba nơi có điểm chung gì?
Khoảng cách gần và múi giờ trùng với Việt Nam, hạ tầng đô thị rất tốt, mức an toàn công cộng cao, và văn hoá làm việc đòi hỏi.
Nên chọn giữa ba nơi thế nào?
Ba câu hỏi — ngôn ngữ, khí hậu, và thị trường lao động của ngành mình — thường đã đủ để thu hẹp xuống một lựa chọn.