Úc và New Zealand nằm xa gần như mọi thứ. Khoảng cách ấy không chỉ là một dòng trong lớp thứ sáu — nó là yếu tố giải thích phần lớn năm lớp còn lại.
Hiểu điều đó trước là cách đọc vùng này nhanh nhất.
Sự cô lập ảnh hưởng tới mọi lớp
Tới chi phí: mọi thứ nhập khẩu đều đắt hơn vì quãng đường vận chuyển, và điều đó lan ra khắp giỏ hàng tiêu dùng.
Tới thị trường lao động: thị trường nội địa tương đối nhỏ và tách biệt, nên một số ngành rất mạnh còn một số ngành khác gần như không có.
Tới xã hội: sự cô lập tạo ra một bản sắc riêng và một mức gắn kết nội bộ cao.
Và tới lớp thứ sáu, nơi nó biểu hiện trực tiếp nhất: đây là vùng xa Việt Nam nhất trong các vùng đích phổ biến nếu tính cả độ dài hành trình lẫn tần suất về được thực tế.
Lớp một: địa lý và khí hậu
Nam bán cầu, nên mùa đảo ngược — một chi tiết nhỏ nhưng có ảnh hưởng thật tới việc giữ liên lạc với gia đình và tới nhịp lễ tết.
Úc rất rộng và có nhiều kiểu khí hậu: từ nhiệt đới ở phía bắc tới ôn đới ở phía nam, với vùng khô rộng lớn ở giữa.
New Zealand ôn hoà và nhiều mưa, với địa hình đa dạng trong khoảng cách ngắn.
Phần lớn dân cư ở cả hai nước sống ven biển, nên biển là một phần của đời sống hằng ngày với đa số.
Lớp hai: cấu trúc chi phí sống
Cao, và cao vì lý do cấu trúc chứ không vì một yếu tố nhất thời.
Nhà ở ở các thành phố lớn là khoản chiếm phần lớn nhất, và đó là chủ đề được bàn nhiều trong chính các xã hội ấy.
Hàng nhập khẩu đắt hơn vì chi phí vận chuyển và vì thị trường nhỏ.
Nhưng thu nhập cũng cao tương ứng ở nhiều ngành, nên bức tranh không đơn giản là đắt — nó là một mức giá và mức thu nhập cùng cao.
Lớp ba: thị trường lao động
Có cấu trúc rõ ràng và quy trình chuẩn hoá — đây là một trong những đặc điểm được đánh giá cao nhất của vùng.
Hệ thống công nhận bằng cấp và giấy phép hành nghề có quy trình minh bạch, với thông tin công khai đầy đủ cho người có bằng nước ngoài.
Một số ngành rất mạnh — khai khoáng và tài nguyên, nông nghiệp, y tế, giáo dục, xây dựng — trong khi một số ngành khác bị giới hạn bởi quy mô thị trường.
Và thị trường có xu hướng cần lao động ở nhiều mức, nên không chỉ những ngành chuyên môn cao mới có chỗ.
Lớp bốn: ngôn ngữ và mức hoà nhập
Tiếng Anh là ngôn ngữ chính ở cả hai nước, nên rào cản ngôn ngữ ở mức thấp nhất trong các vùng đích — ngang với Bắc Mỹ.
Về hoà nhập: cả hai đều là xã hội nhập cư, với tỉ lệ người sinh ra ở nước ngoài cao và một mức quen thuộc với sự đa dạng.
Giọng và một số cách dùng từ khác với tiếng Anh mà người Việt quen học, nên có một giai đoạn điều chỉnh — nhưng đó là điều chỉnh chứ không phải rào cản.
Lớp năm: cộng đồng người Việt
Lớn và lâu đời ở Úc, tập trung ở một số khu vực trong các thành phố lớn, với hạ tầng đời sống đầy đủ.
Nhỏ hơn ở New Zealand nhưng vẫn có mặt ở các trung tâm chính.
Ở những nơi có cộng đồng lớn, mọi thứ thuộc lớp này được đáp ứng tốt: chợ, hàng ăn, dịch vụ, cơ sở văn hoá, trường tiếng Việt.
Và thế hệ thứ hai đã hoà nhập rộng trong mọi lĩnh vực, tạo ra mạng lưới rộng hơn so với một cộng đồng chỉ tập trung ở vài ngành.
Lớp sáu: khoảng cách về nhà
Đây là lớp nặng nhất của vùng, và nó nặng theo cách khác với Bắc Mỹ.
Về múi giờ thì thuận hơn Bắc Mỹ nhiều — chênh lệch nhỏ, nên gọi về nhà hằng ngày rất tự nhiên. Đây là một lợi thế thật và hay bị bỏ qua.
Nhưng về hành trình thì rất dài, và với New Zealand thì gần như luôn phải nối chuyến.
Hệ quả: liên lạc hằng ngày dễ nhưng về thăm thì khó — một cấu hình ngược với một số vùng khác, và nó ảnh hưởng tới quan hệ gia đình theo cách riêng.
Mọi thông tin về chi phí, thị trường lao động và điều kiện ở từng nơi thay đổi theo thời gian — hãy tra tại nguồn chính thức của chính nơi bạn quan tâm.
Sự cô lập địa lý ảnh hưởng thế nào?
Tới chi phí qua hàng nhập khẩu, tới thị trường lao động qua quy mô, tới xã hội qua bản sắc riêng, và trực tiếp nhất tới lớp khoảng cách.
Vùng này có đắt không?
Chi phí cao vì lý do cấu trúc, nhưng thu nhập ở nhiều ngành cũng cao tương ứng — nên đó là một mức giá và mức thu nhập cùng cao.
Điểm mạnh của thị trường lao động ở đây là gì?
Cấu trúc rõ ràng và quy trình chuẩn hoá, với hệ thống công nhận bằng cấp minh bạch và thông tin công khai đầy đủ.
Khoảng cách ở đây khác Bắc Mỹ thế nào?
Múi giờ thuận hơn nhiều nên liên lạc hằng ngày dễ, nhưng hành trình bay rất dài nên về thăm thì khó — một cấu hình ngược.